Kadın Politikaları
Kadın, tarihsel anlamda mütemadiyen ev işi ve aile rolleri ile ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkilendirme, bugüne değin mücadeleye konu olan toplumsal cinsiyet kavramı ile kadını yalnızca ev ve aile ile tanımlayan bir anlatı oluşturmuştur. Kadın; insanî mahiyetinden ayrı tutulmuş, yalnızca ev ve aile üyelerinin hayatını düzene koyan bir araç olarak görülmüştür. Kadın kimliğinin özel alan ile bu denli ilişik görülmesi, kadının kamusal alanda sahip olabileceği görünürlüğünü büyük ölçüde engellemiştir. Bugün gelinen noktada kadınlar, önlerine dizilen bariyerlerin birçoğunu yıkmış olsalar da hâlâ birçok engel ile karşı karşıyadır. Zira kadın kimliği hâlâ tek başına aile kavramı ile bir görülmekte; mesele ev işi olduğunda işçi erkekten beklenmeyen bir efor, işçi kadından beklenmektedir. Oysaki aile, evvela iki insanın bir araya gelmesiyle oluşur; bu iki insandan birinin diğerinden aşağı görülmesi, Hürriyet Partisinin ilkesel olarak kabul edemeyeceği bir tutumdur.
Türk kadınının yıllardır verdiği mücadelenin, bu topraklarda görülen en güçlü hak kazanımı örneklerinden biri olduğu aşikârdır. Türk kadınının ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan önüne dizilen tüm barikatları aşarak hür bir birey olması, bu hak kazanımının zaruri sonucudur. Hürriyet Partisi; Türk kadınının iradesini besleyecek, somut çözümler üretip uygulayacak, bu mücadelenin bizzat parçası olacaktır.
Kadın İstihdamı
Kadın istihdamı, Türkiye’de oransal olarak oldukça düşük bir seviyededir. Beri yandan kadın istihdamı, kadınların hürriyeti için bir ön koşuldur. Bir başka deyişle kadınlar da diğer tüm bireyler gibi ancak ekonomik özgürlüğe sahip olduklarında toplumda hür bir biçimde var olabilir. Dolayısıyla kadınların iş gücüne katılımı, yalnızca iş gücüne katılan kadının bireysel refahıyla ilgili değil, kamusal alanın refahı ile de ilgilidir. Bu bağlamda Hürriyet Partisi, kadın istihdamını artıracak öncül politikaları önceliklendirmeyi amaçlamaktadır:
- Ev hizmetlerinde ve ev-eksenli işlerde çalışan kadınların hakları İş Kanununda yapılacak değişikliklerle teminat altına alınacak, kayıt dışı istihdam önlenecektir.
- İş yerlerine uygulanan kreş zorunluluğunda yalnızca kadın çalışan sayısı değil tüm çalışanların sayısı dikkate alınacaktır. Bu sayede çocuğa bakma yükümlülüğünün kadın ve erkek arasında eşit olarak paylaşılması hedeflenecektir.
- Cinsiyet eşitliği politikası kapsamında özel ve kamusal alan için belirlenen kadın-erkek istihdam oranı ile eşit ücret politikasının denetimi sağlanacaktır. Bu denetimde belli kriterleri karşılayan iş yerlerine “Eşit Ücret Sertifikası” adlı sertifika takdim edilecektir. Sertifikası olan iş yerlerine vergi indirimi gibi teşvik edici ayrıcalıklar sağlanacaktır.
- Çalışma hayatında hakları öğretilmeyen kadınlar için eğitim ve seminerler düzenlenecektir. Bu eğitimler, oryantasyonlar programlarına entegre edilecek veya şirket içi eğitimlerde uygulanacaktır.
- Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu yeniden yapılandırılacak ve aktif bir şekilde çalışması sağlanacaktır. Komisyon, ayrıca toplumsal cinsiyet eşitliğinin ihlaline dair iddialar ile ilgili başvuruları değerlendirme görevini üstlenecektir.
- Kendi işini kurmak isteyen kadınlar için çeşitli hibeler öngörülmesi yoluyla, kadınlar girişimciliğe doğrudan teşvik edilecektir.
- Meslek edindirme kursları kapsamında, meslek edinmek isteyen orta-üst yaş grubundaki kadınlara yetenek testi ve kişilik envanteri uygulamaları hayata geçirilecektir. Bu süreçte yetkin kişilerden rehberlik desteği alınarak kişilerin kendilerine uygun iş sahalarına yönlendirilmesi sağlanacaktır.
- Kadınların oransal olarak daha az çalıştığı sektörlerde ayrımcılığın önlenmesi için cinsiyet eşitliğine dair kapsamlı şirket içi eğitimlerin verilmesi sağlanacaktır.
- Kadınların eğitim seviyelerini artırmaya yönelik çalışmalar yürütülecektir. “Baba Beni Okula Gönder” (BBOG) gibi kampanyalar, yeniden hayata geçirilecektir.
- İç Anadolu ve Doğu Anadolu’dan başlamak üzere 81 il teftiş edilecek, eğitimden uzak tutulan kız çocuklarına derhal ulaşılacaktır. Söz konusu teftiş ile “Çocuk gelin” probleminin çözülmesi için kapsamlı adımlar da atılacaktır.
- Kadın istihdamını artırmak amacıyla kurumların yönetim kurulları, hükümet ve sivil toplum kuruluşları iş birliği yapacaktır. Bu kurumsal iş birliği, hükümet eliyle denetlenecektir.
- Toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik eden eğitim kampanyaları düzenlenecektir.
- Çalışma ve aile sorumlulukları arasında dengeyi sağlayan erken bakım eğitimleri ve bakım merkezleri gibi destekleyici düzenlemeler yapılacaktır.
- Hükümet eliyle kreş evleri açılacaktır.
- Kadınların özellikle STEM ve erkek egemen iş kolları alanlarında iş gücüne katılımını artırmak için kadınlara özel eğitimler planlanacaktır.
- Aile içi sorumlulukları paylaşmayı teşvik eden programlar uygulamaya konacaktır.
- Çocuk bakımına erişimi kolaylaştıran destek mekanizmaları geliştirilecektir. Yenidoğan bakım kiti gibi çözümler, bu kapsamda değerlendirilecektir.
- İş verenlerin kadın çalışanlara regl izni vermesi kolaylaştırılacaktır. Bu izinlerin maliyeti, teşvik kampanyaları çerçevesinde devlet tarafından karşılanacaktır.
- Türkiye’de eğitim hayatı çeşitli sebeplerle yarıda kalmış çok sayıda kadın bulunmaktadır. Evlilik, doğum, maddi kaynak yetersizliği gibi sebeplerle istihdam dışında kalan kadınlara yönelik eğitim programları düzenlenecek ve iş yerleri de bu programlara destek için bilfiil teşvik edilecektir.
- Kadın üzerinde artan çocuk sorumluluğunu ebeveynler arasında eşit şekilde bölebilmek için babalara yönelik ebeveynlik danışmanlığı, çocuk gelişimi konusunda rehberlik ve çocuk bakım izinleri hakkında bilgi veren eğitim programları oluşturulması hedeflenecektir. Kamu ve özel işyerleri için babaların bu programlara katılımını artıracak iş yeri kültürü ve destek oluşturmalarını sağlayacak teşvikler yaratılması için planlama yapılacak; babaların ve baba adaylarının bu programlara katılımları medya, okullar ve iş yerleri aracılığıyla kampanyalar düzenlenerek toplum temelli farkındalık çalışmalarıyla desteklenecektir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gibi konu ile yakından ilgili kurumlar, babaların çocuk bakımında aktif rol almasını sağlayacak politikaların uygulanması ve bu politikaların sonuçlarının izlenip raporlanması gibi yeni iş tanımlarıyla tanıştırılacaktır.
Kadın Temsili
Kadınların toplumsal, ekonomik ve siyasal alanlarda temsili, demokratik bir toplumun temel ilkelerinden biridir. Hürriyet Partisi için kadın temsili; kadınların, doğrudan doğruya kadın olarak temsilî kuvvetinin artırılması manasına gelmektedir. Bugün, kadınların karar alma mekanizmalarındaki varlığı hâlâ yeterli düzeyde değildir; bu durum, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik daha güçlü adımlar atılmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu sebeple, kadınların her düzeyde daha aktif rol alabilmesi için kapsayıcı ve dönüştürücü politikaların hayata geçirilmesi gerekmektedir. Hürriyet Partisinin hedefi; kadınların temsil oranını artırmak, liderlik pozisyonlarında daha fazla yer almalarını sağlamak ve toplumsal cinsiyet eşitliğine dayalı bir temsil anlayışını yaygınlaştırmaktır.
Kadın temsilinin en iyi düzeye ulaşabilmesi için Hürriyet Partisinin uygulayacağı politikalar şu şekildedir:
- Seçim dönemi siyasi parti aday listelerinde kadın adayların oranının en az %40 olması yönünde bir yasa düzenlemesi yapılacaktır.
- Kadın temsili özelinde toplumsal farkındalığı artırmak için sosyal kampanyalar düzenlenecektir.
- Kadının temsiliyeti ve temsilciliği bağlamında kadın sivil toplum kuruluşları ile siyasette aktif rol alan kadın sayısı oranını artırmak üzere projeler geliştirilecektir.
- Siyasi partiler içerisinde kadın temsili ve toplumsal cinsiyet eşitliği üzerine çalışan birimlerin kurulması zorunlu kılınacaktır. Bu ekipler; partilerin programlarının kadın hakları açısından incelenmesini sağlayacak, parti içinde toplumsal cinsiyet konusunda farkındalık oluşturacaktır.
- Hürriyet Partisi iktidarında siyasi partilerin kadın aday oranını artırmak için mali çalışmalar yapılacak, adayların seçim kampanyaları desteklenecektir.
Kadınların siyasi alanda teorik ve pratik bilgisini artıracak, liderlik becerisini geliştirecek destek eğitim programları yürürlüğe konulacaktır.
Güvenlik ve Adalet
Ne yazık ki kadınlar dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de çeşitli ayrımcılıklar, şiddet ve eşitsizliklerle karşı karşıya kalmaktadır. Türk kadını, tarihi boyunca gösterdiği mücadelelerle kendi güvenli alanını yaratmış ve kendi kendinin sesi olmuştur. Bugün ise bu güçlü sesin yeniden susturulmaya çalışılması söz konusudur. Devamlı yaşanan güvenlik eksikliği, kadınların toplumsal alandaki varlıklarına zarar vermektedir. Bu gerçeklerden hareketle Hürriyet Partisi, kadınların yaşamın her alanında maruz kaldığı adaletsizliklere son vermek, eşit haklar temelinde özgür bir gelecek inşa etmek ve şiddetten uzak, insancıl bir yaşam sürmelerini sağlamak için kapsamlı politikalar geliştirmeyi temel bir sorumluluk olarak görmektedir.
- Kolluk kuvvetleri içerisinde kadına şiddet sorunu ile alakadar olacak özel bir birim kurulacaktır. Bu birime kamusal ve özel alanın kadınlar için güvenli bir hâle getirilmesi ve kadına yönelik suçları önleme kabiliyetini artırması adına birtakım özel yetkiler tanımlanacaktır.
- Adli süreci devam eden kadın ve çocukların kolayca ulaşabileceği ihbar hatları kurulacaktır. Bu hatlar özelinde çalışacak kolluk kuvvetleri ve psikolojik destek personelleri, tehdit altındaki bu bireylere yahut soruna hızlı müdahale sağlayacak şekilde yapılandırılacaktır.
- Kadına karşı işlenmesi halinde nitelikli halinden hüküm kurulan suçlar genişletilecek; şantaj, kişisel verileri hukuka aykırı işlemek/paylaşmak gibi suçların kadına karşı işlenmesi halinde söz konusu suçların cezaları nitelikleri itibariyle artırılacaktır.
- Lisans öncesi eğitim kurumlarında her sene belli aralıklarla yapılacak çalışmalarla aile içinde kadına yönelik işlenen bilumum suçun tespit edilmesi amaçlanacaktır.
- Türkiye Cumhuriyeti, İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden dönecektir.
- Kadınların iş ve sosyal hayatlarındaki haklarına yönelik EBA benzeri uygulamalarda eğitim seminerleri yayınlanacaktır. Bu yayınlarda ayrıca kadınlar, hukuki yardım programlarına erişim yolları ile buralardan edinebilecekleri yardımlar hakkında bilgilendirileceklerdir.
- Kadına yönelik suçlarda kadın erkek karşılaştırmasındaki eşitlik kriterinin uygulamada adaleti sağlamaya yeter kalmadığı aşikardır. Bu bağlamda kadın ve erkeğin hukuk hizmetlerine erişimindeki farklılıkların ortadan kaldırılacağı şekilde mevzuat değişiklikleri yapılacaktır.
- Uzaklaştırma kararı bulunan bir failin elektronik kelepçe benzeri cihazlarla takibi gerçekleştirilecek ve kadının korunması öncelenecektir.
- Özellikle cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar kapsamında şikâyette bulunan kadının hakları ceza muhakemesi ilkelerince sıkı bir biçimde korunacaktır.
- Kadın sığınma evlerinin sayısı artırılacak, kadınlar için ulaşılabilir olması sağlanacak ve şartları en iyi hale getirilecektir.
- Tren istasyonları, otobüs durakları gibi toplumsal alanların doğru ışıklandırılması, belirli güvenlik tedbirleri alınması, cadde ve sokaklarda doğru ışıklandırma yapılması ile kadınlar için oluşabilecek güvenlik riskleri azaltılacaktır.
Eğitimde Fırsat Eşitliği
Türkiye’de kadınların eğitim oranı, bilhassa Anadolu’da, istenen seviyeden çok uzaktadır. Var olan fırsat eşitsizliği içerisinde toplumun yarısını oluşturan kadın vatandaşların eğitime ulaşma imkânı, ayrıca ele alınmalıdır. Hürriyet Partisi; özellikle kadınların eğitimde karşılaştığı tüm yapısal ve kültürel engelleri ortadan kaldıracak, kadınların eşit fırsatlarla kaliteli eğitime erişimini sağlamak adına çalışmalar yürütecektir.
- Okullaşma oranının düşük olduğu bölgelerde okullaşma oranı %90’ın üzerine çıkarılacaktır. Düzenli denetimlerin yanı sıra, okula devam eden kız çocuklarına yönelik teşvik ve destekler sağlanacaktır.
- Şehir bazında her yıl lisede öğrenim gören kız çocuklarının en az %10’una yönelik olarak; teknoloji, mühendislik, matematik gibi alanlarda okul saatleri sonrası ek programlar yaratılarak liderlik ve mentorluk fırsatları sunulacaktır.
- Okullarda güvenli ve kapsayıcı bir ortam yaratmak için projeler yürütülecektir. Temizlik konusunda iyi olan okullara beyaz bayrak verildiği gibi kadınlar ve kız çocukları için fırsat eşitliği imkanlarından yararlanan okullara “mor bayrak” verilecektir.
- Kadınların lisans, yüksek lisans ve doktora programlarına devam edebilmesi için özel burs programları oluşturulacaktır. Bu burslar, sadece eğitim masraflarının karşılanması için değil, aynı zamanda temel ihtiyaçları karşılayabilecek düzeyde belirli bir maaş desteği ile kadınları ekonomik olarak güçlendirebilecek düzeyde olacaktır. Ayrıca hem iş deneyimi hem burs olanağı sağlanması için programlar ve iş birlikleri oluşturulacaktır.
- Çocuk evliliği ve çocuk işçiliğini önlemek için denetimler artırılacak, cezalar daha da caydırıcı hale getirilecek ve yasalar sıkı bir şekilde uygulanacaktır.
- Öğretmenler hizmet içi seminerler ve konferanslarla cinsiyet eşitliği konusunda bilinçlendirilecek ve bu konuda aktif faaliyet göstermeleri için teşvik edilecektir.
- Televizyon, radyo, sosyal medya ve yerel etkinlikler aracılığıyla; kız çocuklarının eğitimi konusundaki toplumsal önyargıları yıkmaya ve bu konuda farkındalığı artırmaya yönelik geniş kapsamlı iletişim kampanyaları düzenlenecektir.
- Kırsal kesimlerde ve eğitime erişimin kısıtlı olduğu bölgelerdeki kız çocuklarının eğitime erişiminin güçlendirilmesi için yatılı okulların niteliği ve kapasitesi artırılacaktır.
- Toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik eden içerikler müfredata dahil edilecek, bu konular öğrencilerin bilinçlenmesini sağlamak amacıyla hem zorunlu hem de seçmeli derslerde ele alınacaktır.
- Uzak ilçelerde, köylerde yaşayıp okulun uzak olması sebebiyle eğitime devam edemeyen kız çocukları için “taşımalı eğitim” uygulamasının tekrar aktif hale getirilmesi, yaygınlaştırılması ve kız öğrencilere belli durumlarda öncelik tanınması sağlanacaktır.
- Okula devam etmek isteyen ancak ailesinin izni bulunmadığı için eğitimine devam edemeyen öğrenciler için ilgili kurumlar tarafından aile ziyaretleri gerçekleştirilecek, zorunlu seminerler oluşturulacak ve katılımlar denetlenecektir.
- 18 yaşına kadar örgün eğitimin tamamında veya bir bölümünde olmadığı tespit edilen kız çocuklarının ailelerine yüksek para cezaları uygulanacaktır.
- Her okulda cinsiyet eşitliğini gözetmekle sorumlu olacak cinsiyet eşitliği komiteleri oluşturulacaktır. Bu komiteler, sadece okul içinde değil, okul dışında da kız öğrencilerin okula gelmesini ve eşit biçimde eğitime katılmasını sağlayacak her türlü tedbiri almaya yetkili kılınacaktır. Ayrıca bu komitelere okul müfredatlarında cinsiyet eşitliğini destekleyecek önlemleri alma ve öğretmenler dahil yetkililere öneriler sunma gibi ilave görevler de verilecektir. Bu komiteler cinsel istismar konularında ailelere ve öğretmenlere bilinçlendirme seminerleri vereceklerdir.
- Ortaokul ve liselerde “cinsiyet nötr meslek rehberliği” programları düzenlenecektir. Bu program kapsamında okullardaki rehberlik öğretmenleri, cinsiyet klişelerinden bağımsız, sadece öğrencilerin yeteneklerine göre meslek önerileri sunacaktır.